Het Mattheuseffect op de werkvloer: hoe (on)bewust ongelijkheid groeit, en wat HR eraan kan doen

“Want wie heeft, zal gegeven worden…”

Het klinkt als een eeuwenoude wijsheid en dat is het ook. De Bijbelse uitspraak uit het Evangelie van Mattheüs verwijst naar een fenomeen dat vandaag verrassend actueel blijft: het Mattheuseffect.


Of eenvoudiger gezegd: mensen die al een voordeel hebben, krijgen vaak nóg meer kansen. Wie minder heeft, blijft onbedoeld wat achter. En ja, dat gebeurt vaker op de werkvloer dan we denken...


In HR betekent dit dat sommige medewerkers (vaak onbewust) meer kansen, vertrouwen of middelen krijgen dan anderen. Het goede nieuws? Met een bewust HR-beleid kan je dat effect herkennen én ook actief doorbreken. Hieronder bespreken we vijf domeinen waar het Mattheuseffect opduikt én wat je als organisatie kan doen om de balans te herstellen.


1. Werving & selectie: meer meten, minder meningen

We zien het vaak: kandidaten met een mooi cv, een bekend diploma of ervaring bij een “grote naam” krijgen sneller een streepje voor. Toch zegt dat niet altijd iets over hun potentieel.


Tip: gebruik gestandaardiseerde selectietools en scorecards op basis van vooraf bepaalde competenties. Zo verklein je de kans dat charisma, connecties of een prestigieuze werkgever onbewust de doorslag geven.


2. Opleiding & ontwikkeling: let op de stille groeiers

Opleidingskansen gaan vaak naar de “usual suspects”. De praters. De toppresteerders. Maar wat met de stille krachten die even capabel zijn en enkel minder uitgesproken?


Tip: breng potentieel actief in kaart, ook bij de underdogs. Wissel evaluaties af met talentgesprekken waarin je luistert naar ambities naast prestaties.


3. Performance management: kalibreer tegen vooroordelen

Wie goed presteert, krijgt vaker uitdagende projecten en dus meer kans om verder te groeien. Een vicieuze cirkel: toppers blijven kansen krijgen, terwijl anderen minder ruimte hebben om zich te bewijzen.


Tip: werk met calibratiesessies waarbij leidinggevenden samen prestaties bespreken. Zo corrigeer je individuele bias en hou je de beoordelingslat gelijk voor iedereen.

 

4. Reward: transparantie als hefboom voor gelijkheid

Beloning is een gevoelig thema en tegelijk een van de krachtigste manieren om het Mattheuseffect te doorbreken.


Tip: werk met transparante loonbanden per functie. De nieuwe Europese wet rond loontransparantie biedt een sterk kader om eerlijkheid en gelijke kansen te garanderen.


5. Hybride werken: gezien ≠ gewaardeerd

Wie vaak op kantoor is, valt wel eens sneller op bij leidinggevenden dan collega’s die vanop afstand werken. Dat kan leiden tot onbewuste ongelijkheid in waardering, kansen of promoties.


Tip: stuur op resultaat, niet op aanwezigheid. Maak prestaties zichtbaar via duidelijke doelstellingen en open communicatie zodat elke medewerker dezelfde kans krijgt om te schitteren - ook vanop afstand.


Tot slot: gelijkheid vraagt bewustzijn

Het Mattheuseffect ontstaat uit onbewust gedrag en niet uit onwil. Door het te herkennen en er beleid rond te bouwen, maak je je organisatie rechtvaardiger, inclusiever en sterker.


Bij 2beMind geloven we dat écht duurzame groei start bij gelijke kansen, voor elk talent, in elke rol!

Op zoek naar versterking?

Haal vandaag nog jouw extra HR-mind in huis!

Klaar om jouw HR-aanpak te transformeren?